Katedra za filmsku i televizijsku režiju

Otvaranjem Visoke škole za filmsku glumu i režiju, 5. maja 1947. godine, zvanično je počela nastava i proizvedene su prve filmske vežbe: ’’Prosjak Luka’’ prema A. Šenoi i ’’Mati’’ prema romanu M. Gorkog, u režiji Vjekoslava Afrića, profesora i direktora škole, kao i dugometražni igrani film ‘’Volovi dolaze’’ koji je prikazivan u redovnom bioskopskom repertoaru pod nazivom ’’Barba Žvane’’. Od 1950. godine izvršeno je spajanje Visoke filmske škole sa Pozorišnom akademijom.

Iako je tokom 1952/53. na tadašnjoj Akademiji nastavu o filmu držao poznati holivudski stručnjak Slavko Vorkapić, nastava o filmu postepeno zamire i svodi se jedino na upoznavanje opštih filmskih pojmova. Uvođenje nastave o filmu u širem smislu bilo je uslovljeno razvojem same škole, ali pre svega razvojem i napredovanjem kinematografije kod nas. Nastavnici se u svom radu nisu mogli oslanjati ni na šta drugo osim na sopstvene predstave o pedagoškim metodama i na znanja o filmu koja su stekli u sopstvenoj praksi. Zato je sistemski rad u nastavi mogao da počne tek kad je naša kinematografija dospela u zreliju i ozbiljniju fazu, kada su umetnici osokoljeni sopstvenim rezultatima zaslužili da valjana iskustva prenesu mladim generacijama.

Početkom školske 1961/62. označio je uvođenje stalne nastave predmeta filmska režija. Zaslugom tadašnjeg dekana Akademije profesora Vjekoslava Afrića, nastava filma uneta je u nastavne programe škole. Studenti su se upisivali na grupu režije, a nakon druge godine mogli su da se opredele za pozorišnu ili filmsku režiju.Filmsku režiju predavao je Vjekoslav Afrić, a zatim Radoš Novaković i Aleksandar Saša Petrović. Tada su uvedeni predmeti: istorija filma – predavač Vladimir Petrić, teorija filma – predavač Dušan Stojanović, tehnologija filma – predavač Predrag Delibašić, filmska montaža – predavač Marko Babac, televizijska režija – predavač Sava Mrmak. Bez uvođenja ovih predmeta i ostvarivanja ozbiljnog nivoa praktične nastave, naša škola ne bi bila ono što danas jeste – ozbiljna umetnička škola u kojoj se nastava filma i televizije predaje na zavidonom akademskom i stručnom nivou.

Školske 1967/68. konačno je osnovana Katedra za filmsku i televizijsku režiju. Od tada počinje i nagli uspon kvaliteta obrazovanja o filmu i televiziji. Danas se na Katedri predaju 24 stručna predmeta koji omogućuju svestrani oblik obrzovanja umetnika. Lako se može uočiti kako su razvoj i uspeh domaćeg filma na adekvatan način u narednim godinama pratila i stalna obogaćivanja nastve – uvođenjem novih predmeta – kao i angažovanjem novih predavača koji su dolazili iz redova najuspešnijih filmskih stvaralaca. Tako se uskoro kao profesori filmske režiji javljaju isusni reditelji Vladan Braca Slijepčević i Živojin Pavlović, zatim Radomir Šaranović, Milo Đukanović i Zdravko Velimirović, ili mlađi reditelji, doskorašnji studenti Fakulteta – Aleksandar Mandić, Nikola Lorencin i Andrija Đukić. Goran Marković i Srđan Điđa Karanović, dvojica reditelja iz generacije ’’praških studenata’’ izuzetno će znalački svoje rediteljsko iskustvo usmeriti i pedagoškom radu, a u novije vreme među nastavnicima su upravo nekadšnji studenti Fakulteta: Darko Bajić, Slobodan Šijan, Miloš Pavlović i saradnici Srđan Dragojević, Predrag Velinović, Slobodan Skerlić i Janko Baljak.

Od koncepcije nastave u klasama do koncepcije nastave po godinama, Katedra je menjala i unapređivala svoje programe sa ciljem da studentima pruži pre svega tehničko-tehnološka znanja kao osnov zanata, a potom mogućni razvoj jedne kreativne autorske ličnosti. Ovo je praćeno povećanim brojem praktičnih radova, od 3 do 7 godišnje. Filmovi naših studenta učestvovali su na mnogim svetskim važnim festivalima i dobijali mnoge visoke nagrede, što je posebno priznanje kvalitetu nastave, a naš fakultet svrstava u rang vioskih filmsko-televizijskih obrazovnih institucija. Režiju na Katedri predaje sedam redovnih profesora i tri docenta. Svi oni su istaknuti reditelji, čije profesionalne karijere predstavljaju nerazdvojivi deo naše kulture i čija imena znače u svetskim razmerama. Mladi profesorski kadar čine takođe značajni stvaraoci filma i televizije, čija pedagoška iskustva već sada ulivaju sigurnost za budućnost naše Katedre.

Naglim razvojem medija filma i televizije i uvođenjem potpuno novih tehnologija, otvaraju se neslućena polja i mogućnosti režije. Nove oblasti razvile su kompjutersku tehnologiju, multimedijalni pristup režiji, kao i mogućnosti interaktivnih komunikacija. U našim programima već se nalaze elementi iz kojih ćemo razvijati i ove nove oblasti i pronaći dostojno i časno mesto jednom starom zanatu, režiji, čija kreativna i umetnička iskra pleni pažnju već, evo, pedeset školskih godina.